شعر و دل نوشته ای به امام زمان (عج) با عنوان : قبول کن مولای ما ، قبول کن

 

ادامه نوشته

نقدی بر کتاب ریاضی ششم ابتدایی(سال تحصیلی 92-91)

نقدی بر کتاب ریاضی دوم ابتدایی(سال تحصیلی 92-91)

نقدی بر کتاب ریاضی اول ابتدایی

نقدی که اینجانب برکتاب ریاضی اول نوشته ام خیلی با نقد برادر بزرگوارم جناب آقای حمداله محمدی مطابقت وهمخوانی دارد. البته تعجبی هم ندارد ما هشت سال همکلاسی(هم شاگردی) بودیم با این وجود به نظر می رسد ما اختلاف نظرهایی هم باهم داریم و بنده می توانم به بسیاری از پرسش ها ، ابهامات و نقاط ضعفی که ایشون مطرح کرده اند پاسخ دهم.

البته ما با هماهنگی مدرسین مناطق و استانهای مختلف کشور و با همکاری همکاران محترم و استفاده از نقط نظرات آنها مشغول اعتبارسنجی کتاب حاضریم و به زودی ان شاالله نتایج آن را منتشر خواهیم کرد.

نقاط قوت و ضعف کتاب:

ادامه نوشته

تغییرات کتاب های درسی(دوره های همسوسازی با برنامه ی درسی ملی)

نظر به اینکه اینجانب یکی از مدرسین کشوری دوره های همسوسازی با برنامه ی درسی ملی هستم ، معلمان،دانش آموزان،اولیا و بازدیدکنندگان محترم می توانند هرگونه نظر و پیشنهادات خود درباره ی کمیت،کیفیت و تغییرات اعمال شده در کتاب های درسی را به منظور انتقال نقطه نظرات و پیشنهادات به مولفین و مسئولین وزارتخانه در میان بگذارند.

سند تحول بنیادین(راهبردی) آموزش و پرورش

من به همه مسئولين و دست اندركاران سفارش مي كنم كه به هر شكل ممكن

وسايل ارتقاي اخلاقي و اعتقادي و علمي و هنري جوانان را فراهم سازيد و آنان را

تا مرز رسيدن به بهترين ارزشها و نوآوريها همراهي كنيد و روح استقلال و خود

كفايي را در آنان زنده نگهداريد.

صيحفه امام. ج 21 ص 9

 

• ما در آموزش و پرورش احتياج به تحول داريم.

• آموزش و پرورش كنوني کشور ما، ساخته و پرداخته فکرما وبرنامه هاي ما وفلسفه

ما نيست، بناي کار بر آن فلسفه اي نبود که ما امروز دنبال آن هستيم.

• تحول يك كلمه است. لكن در پشت اين وجود لفظي، در پشت اين كلمه، يك

دنيا كار نهفته است .

• بهترین و برجسته ترین فکر ها باید بنشینند برای آموزش و پرورش طراحی

کنند باید فلسفه آموزش و پرورش اسلامی واضح باشد و بر اساس این فلسفه افق

آینده آموزش و پرورش کشور روشن باشد معلوم باشد ما دنبال چه هستیم و

کجا می خواهیم برویم و بر اساس آن خط کشی بشود، برنامه ریزی بشود و راهها

مشخص بشود. ما به این احتیاج داریم ،آموزش و پرورش باید از روز مرگی بیرون

بیاید. این اساس حرف است.

مقام معظم رهبری

 

مصوبه «سند تحول بنيادين آموزش و پرورش » كه در جلسات 681 ، 682 ، 683 ، 684 ،

685 ، 686 ، 687 ، 688 ، 690 ، 691 ، 692 ، 694 ، 695 ، 696 و 697 مورخ 12 / 11 / 89 ،

89/11/26 ، 89/12/3 ، 89/12/10 ، 89/12/17 ، 90/1/23 ، 90/2/6 ، 90/2/20 ، 90/3/31 ،

90/4/14 ، 90/4/21 ، 90/5/4 ، 90/6/15 ، 90/6/22 و 5/ 7/ 90 شورای عالی انقلاب فرهنگی به

تصويب نهایي رسيده است، به شرح ذيل براي اجراء ابلاغ مي شود:

مقدمه

تحقق ارز شهاو آرما نهاي متعالي انقلاب اسلامي مستلزم تلاش هم هجانبه در تمام ابعاد فرهنگي، علمي، اجتماعي و

اقتصادي است. احراز عرصه تعليم و تربيتا ز مه مترين زيرساخ تهاي تعالي پيشرفت همه جانبه كشور و ابزار جدي

براي ارتقاء سرمايه انساني شايسته كشور در عرص ههاي مختلف است. به اين ترتيب تحقق آرما نهاي متعالي انقلاب

اسلامي ايران مانند احياي تمدن عظيم اسلامي، حضور سازنده، فعال و پيشرو در ميان مل تها و كسب آمادگي براي

برقراري عدالت و معنويت در جهان در گرو تربيت انسا نهاي عالم،متقي وآزاده و اخلاقي است. تعليم و تربيتي كه

تحقق بخش حيات طيبه، جامعه عدل جهاني و تمدن اسلامي ايراني باشد در پرتو چنين سرمايه انساني متعالي است

كه جامعه بشري آمادگي تحقق حكومت جهانيا نسان كامل را يافته و در سايه چنين حكومتي ظرفيت وا ستعدادهاي

بشر به شكوفايي و كمال خواهد رسيد.

تحقق اين هدف نيازمند ترسيم نقشه راهي است كه در آن نحوه طي مسير، منابع و امكانات لازم، تقسيم كار در سطح

ملي و الزامات در اين مسير به صورت شفاف و دقيق مشخص شده باشد. در تهيه سند ملي تحول بنيادين آموزش و

پرورش كوشش شده است تا با الهام گيري از اسناد بالادستي و بهر هگيري از ارز شهاي بنيادين آنها و توجه به اهداف

راهبردي نظام جمهوري اسلامي ايران، چش مانداز و اهداف تعليم و تربيت در افق 1404 هجري شمسي تبيين شود.

تحول بنيادين در نظام آموزش و پرورش مبتني بر آرما نهاي بلند نظام اسلامي بايد معطوف به چش ماندازي باشد كه

در افق روشن 1404 ، ترسي مگر ايراني توسعه يافته با جايگاه اول اقتصادي، علمي و فناوري در سطح منطقه با هويتي

اسلامي انقلابي، الهام بخش جهان اسلام همراه با تعاملي سازنده و مؤثر در عرصه روابط بي نالمللي است.

هر چند در سه دهه گذشته تلاشهاي وافر و قابل تقديري از سوي مسئولان و دس تاندركاران نظام تعليم و تربيت

براي بهبود و اصلاح نظام آموزشي كشور به عمل آمد كه خوشبختانه نتايج مثبت و مفيدي نيز بر جاي گذاشته است؛

ليكن هنوز آموزش و پرورش با چال شهاي جدي روبرو است و برونداد آن در طراز جمهوري اسلامي ايران و پاسخگوي

تحولات محيطي و نيازهاي جامعه نم يباشد.ا ز اين رو تأكيدات حكيمانه رهبر فرزانه انقلاب اسلامي مبني بر ضرورت

تحول بنيادي در آموزش و پرورش با تكيه بر فلسفه تعليم و تربيت اسلامي – ايراني و تدوين الگويي اسلامي – ايراني

براي تحول و پرهيزا ز الگوهاي وارداتي، كهنه و تقليدي محض، چراغ راه برون رفتا ز چال شهاي نظام آموزشي كشور

م يباشد.

خوشبختانهب ا درك ضرورت وا هميتا ينا مر و در پاسخب هن داي هوشمندانه رهبري معظما نقلابا سلامي)م دظل هالعالي(،

طرح تدوين سندتحول بنيادين آموزش و پرورش به مثابه سند تحول راهبردي نظام آموزش و پرورش در افق

چش مانداز بيست ساله جمهوري اسلامي ايران در دستور كار شوراي عالي انقلاب فرهنگي قرار گرفت و سرانجام پس

از شك لگيري حلق ههاي كارشناسي – پژوهشي با مشاركت صاح بنظران حوزوي و دانشگاهي و مديران و كارشناسان

مجرب آموزش و پرورش و سايردستگا ههاي ذيربط، ضمن پايبندي به ديدگا ههاي حضرت امام خميني)ره( و نظرات

مقام معظم رهبري درباره تحول بنيادين نظام آموزشي و همسو با اسناد فرادستي،ا ز جمله سند چش مانداز بيست ساله

كشور، سند مذكور تدوين و به تصويب اين شورا رسيد

موضوع: سند راهبردي تحول نظام تعلیم وتربيت رسمي عمومي جمهوري اسلامي ايران

مباني نظري سند ملي آموزش و پرورش شامل فلسفه تعلیم وتربيت درجمهوري اسلامي ايران،

فلسفه تعلیم و تربيت رسمي عمومي در جمهوري اسلامي ايران و رهنامه نظام تعلیم و تربيت

رسمي عمومي در جمهوري اسلامي ايران در جلسه 826 شورای عالی آموزش و پرورش مورخ

89/5/2 تاييد کلي شد و مبناي تمامي سياست گذاري ها، برنامه ريز يها و توليد اسناد تحولي

در نظام تعلیم و تربيت رسمي عمومي جمهوري اسلامي ايران است.

 

فصل اول

بیانیه ی ارزش ها

گزاره هاي ارزشي مندرج در بيانيه ي ارزش ها، بايد ها و نبايد هايي اساسي است که لازم است

تمام اجزا و مؤلفه هاي نظام تعلیم و تربيت رسمي عمومي 1 هماهنگ با آ نها بوده و همه ي

سياس تگذاران و کارگزاران نظام ملتزم و پاي بند به آن ها باشند

اين ارزش ها بر اساس آموز ههاي قرآن کریم و سنت پيامبر اکرم )ص( وحضرات اهل بيت

) عليهم السلام(، قانون اساسي جمهوري اسلام يايران، رهنمود هاي رهبر كبير انقلاب اسلامي

حضرت امام خميني )ره( و مقام معظم رهبري و سند چشم انداز بيست ساله و نقشه جامع

علمی کشور و سياست هاي كلي تحول نظام آموزشي تهيه و تدوين شده است و با مباني نظري

تحول بنیادین آموزش و پرورش )شامل فلسفه ي تعلیم و تربيت، فلسفه ي تعلیم و تربيت

رسمي عمومي و رهنامه ي نظام تعلیم و تربيت رسمي عمومي در جمهوري اسلامي ايران(

سازگار و مستند به مضامين مندرج در آن ها مي باشد

گزاره های ارزشی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی عبارتند از :

-1 آموزه های قرآن کریم، نقش معنوي، اسوه اي، هدايتي و تربيتي پيامبر اكرم )ص( و حضرت

فاطمه زهرا )سلام الله علیها( و ائمه معصومين )علیهم السلام( به ويژه امام زمان )عج( و ولايت

مداري در تمام ساحت ها براي تحقق جامعه عدل جهاني )جامعه مهدوي(

تبصره: اقليت هاي مذهبي مصرح در قانون اساسي بر اساس قوانين موضوعه اقدام خواهند كرد

-2 آموزه های بنیادین مهدویت و انتظار که رمز هویت اسلام ناب و عامل حیات و بقای آن

درعصر غیبت است، به عنوان مهمترین رسالت منتظران در عصر غیبت

-3 ميراث نظري و عملي حضرت امام خميني )ره(، تعميق علاقه و پيوند با انقلاب اسلامي،

قانون اساسي و ولايت فقيه

 

-4 فرآیند تعلیم و تربيت  در تمام ساحت ها  شامل تعلیم و تربيت اعتقادي، عبادي و اخلاقي،

تعلیم و تربيت اجتماعي و سياسي، تعلیم و تربيت زيستي و بدني، تعلیم و تربيت زیباشناختی

و هنری، تعلیم و تربيت اقتصادي و حرفه اي، تعلیم و تربيت علمي و فناورانه منطبق بر نظام

معيار اسلامي 4 )مباني و ارز شهاي برگرفته از قرآن کریم، سنت حضرات معصومين )علیهم

السلام( و عقل( كه تعلیم و تربيت اعتقادي، عبادي و اخلاقي در آن محوريت دارد

-5 زمینه سازي کسب شايستگ يهاي پايه 5 - با تأكيد بر خصوصيات مشترك اسلام ي– ايراني و

انقلابي، در راستاي تكوين و تعالي پيوسته هويت 6 دانش آموزان در ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی.

-6 هویت شناخت مدار و واقع نمایی و معنای گسترده، جامع و منسجم معرفت )وحیانی،

عقلانی ، نقلی و تجربی(

-7 نقش معلم )مربي( 7 به عنوان هدایت کننده و اسوه ای امين و بصير در فرآیند تعلیم و

تربيت و موثرترين عنصر در تحقق ماموري تهاي نظام تعلیم و تربيت رسمي عمومي

-8 بصیرت و تعالي در زمين ههاي گوناگون عبادي – اخلاقي، اعتقادي، سياسي اجتماعي فرهنگي

-9 كرامت ذاتی و اکتسابی انسان و کسب فضایل اخلاقی از جمله: ایمان ،تقوا،تولی و تبری،

عمل صالح، خودباوري، روحيه مجاهدت، ظلم ستیزی، علم، حكمت، عفت، شجاعت، عدالت،

صداقت، ایثاروفداکاری

-10 سلامت جسمانی، نشاط و تقویت اراده

-11 تكوين و تعالي جنب ههاي انساني هويت دانش آموزان براي تقويت روابط حق محور،

عدالت گستر و مهرورزانه با همه انسان ها در سراسر جهان

-12 منزلت علم نافع، هدایت گر و توانمندساز و مقام و جايگاه عالم و معلم

-13 پرورش ،ارتقاء و تعمیق انواع و مراتب عقلانیت در همه ساح تهای تعلیم وتربیت

-14 ارتقاءجايگاه و نقش تربيتي خانواده و مشاركت اثربخش آن با نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي

-15 نقش تربيتي اماكن مذهبي، نهادهاي مردمي، اجتماعي ورسانه ها

عدالت تربيتي در ابعاد كم ي،همگاني و الزامي و عدالت كيفي با رعايت تفاو تهاي فردي،

جنسيتي ، فرهنگي و جغرافيايي

-17 جایگاه و نقش تعلیم و تربیتی نهاد رسانه و فناوری های ارتباطی و بهره گیری هوشمندانه

از آن و مواجهه فعال و آگاهانه جهت پیشگیری وکنترل آثار و پیامدهای نامطلوب آن

-18 توجه توأمان به منافع و مصالح فردی و اجتماعی در چارچوب منافع و مصالح ملی

-19 صیانت از وحدت ملي و انسجام اجتماعي با محوريت هويت مشترک اسلامي- ايراني

-20 وطن دوستي و افتخار به ارزشهای اصیل و ماندگار اسلامی _ ایرانی و اهتمام به برپايي

جامعه مهدوي

-21 تقویت گرایش به زبان و ادبیات فارسی به عنوان زبان مشترک

-22 استمرار فرهنگ اسلامي- ايراني از طریق ارزیابی آگاهانه آن وتعامل نقادانه با ساير

فرهنگ ها بر اساس نظام معيار اسلامي

-23 مسئولیت پذیری همه جانبه، مشارکت اجتماعی و داشتن روحیه جمعی و مهارت مورد

نياز جامعه

-24 روحيه كارآفريني ،كسب شايستگ يهاي عام حرف هاي و مهارتي و هنري زمينه ساز کار مولدّ

-25 ارج نهادن به دستاورد هاي علم ي و تجربه های بشری در چارچوب نظام معيار اسلامي و

بسترسازي برای دستیابی به مرجعیت علمی جهان

-26 نظام تعلیم و تربيت رسمي عمومي به عنوان عامل اثرگذار اجتماعي و مولد نیروی انسانی

و سرمايه فرهنگي و معنوي جهت رشد و تعالي همه جانبه و پايدار و اعتلاي فرهنگ عمومي

مبتنی بر نظام معیار اسلامی

-27 مدرسه به عنوان کانون تعلیم و تربيت رسمي عمومي و محل کسب تجرب ههاي تربيتي

-28 تقویت شأن حاکميتي نظام تعلیم و تربيت رسمي عمومي در ابعاد سياست گذاري، برنامه

ريزي، پشتيباني و نظارت و ارزیابی ضمن مشارکت پذيري و کاهش تصدي گري غیر ضرور

در بعد اجرا با رعايت اصل عدالت

-29 آینده پژوهی و پایش تحولات موثر بر تعلیم و تربیت رسمی عمومی به منظور ایفای نقش

فعال در مواجهه با چالشهای پیش رو در عرصه های مختلف

-30 جامعيت، يکپارچگي و توجه متوازن به ساح تهاي تعليم و تربيت

 

فصل دوم

بيانيه ی مأموریت

 

وزارت آموزش و پرورش مهمترين نهاد تعلیم و تربيت رسمي عمومی، متولي فرآیند تعلیم و

تربيت درهمه ساح تهاي تعلیم و تربیت، قوام بخش فرهنگ عمومي و تعالي بخش جامعه

اسلامي 8 بر اساس نظام معیار اسلامی، با مشارکت خانواده ،نها دها وسازمانهاي دولتي و غير

دولتي است. اين نهاد ماموريت دارد با تاکيد بر شايستگي هاي پايه، زمينه دستيابي دانش

آموزان در سنين لازم التعليم 9 طي 12 پايه )چهار دوره تحصيلي سه ساله( تحصيلي به

مراتبی از حيات طيبه 10 در ابعاد فردي، خانوادگی، اجتماعي و جهانی را بصورت نظام مند،

همگاني، عادلانه و الزامي در ساختاري کارآمد و اثر بخش فراهم سازد. انجام این مهم نقش

زیر ساختی در نظام تعلیم وتربیت رسمی عمومی خواهد داشت.

 

فصل سوم

چشم انداز

نظام تعلیم و تربيت رسم ي عمومي در افق 1404 ، با اتکاء به قدرت لایزال الهی، مبتني بر نظام

معيار اسلامي، فرهنگ و تمدن اسلامي- ايراني و قوام بخش آن ها و زمينه ساز جامعه جهاني

عدل مهدوي و برخوردار از توانمندي هاي تربيتي ممتاز در تراز جمهوری اسلامی ایران در

سطح منطقه، الهام بخش و داراي تعامل سازنده و موثر با نظام هاي تعلیم و تربيتي در سطح

جهان، توانمند در زمينه سازي براي شکوفايي فطرت و استعدادها و شکل گيري هويت

يکپارچه اسلامي،انقلابي - ايراني دانش آموزان با توجه به هویت اختصاصی آنان؛ کارآمد، اثر

بخش، یادگیرنده، عدالت محور و مشارکت جو،برخوردار از مربیان ومديران مومن آراسته به

فضائل اخلاق اسلامی عامل به عمل صالح، تعالی جو و تحول آفرین، انقلابي ، آينده نگر، عاقل،

متعهد، امین، بصیر، حق شناس

 

 

3-1 مدرسه در افق چشم انداز 1404

برپايه ي اين چشم انداز، مدرسه جلوه اي است از تحقق مراتب حيات طيبه، کانون عرضه ي

خدمات و فرصت هاي تعلیم و تربيتي، زمينه ساز درک و اصلاح موقعيت توسط دانش آموزان

و تکوين وتعالي پيوسته ي هويت آنان بر اساس نظام معيار اسلامي، در چارچوب فلسفه و

رهنامه ي نظام تعلیم و تربيت رسمي عمومي جمهوری اسلامی ایران که داراي ويژگي هاي

زير است :

• تجلي بخش فرهنگ غني اسلامي، انقلابی در روابط و مناسبات با خالق، جهان خلقت، خود

و دیگران « به ويژه تکلیف گرایی، مسئولیت پذیری، كرامت نفس، امانتداری، خودباوری،

كارآمدي، كارآفريني، پرهيز از اسراف و وابستگي به دنيا، همدلي، احترام، اعتماد، وقت

شناسی، نظم، جدیت، ایثارگری، قانون گرایی، نقادی و نوآوري، استكبارستيزي، دفاع از

محرومان و مستضعفان و ارزشهاي انقلاب اسلامي »

• نقطة اتکاي دولت و ملت در رشد، تعالي و پیشرفت كشور و کانون تربیت محله

• برخوردار ازقدرت تصميم گيري و برنامه ريزي در حوزه هاي عملياتي در چارچوب سياست هاي

محلي، منطق هاي و ملي

• نقش آفرین در انتخاب آگاهانه، عقلانی ، مسئولانه و اختياري فرآیند زندگي فردي، خانوادگی

و اجتماعي دانش آموزان بر اساس نظام معیار اسلامی

• داراي ظرفيت پذيرش تفاو تهاي فردي ، کشف و هدایت استعدادهای متنوع فطری و پاس خگوئی

به نيا زها، علائق و رغبت دانش آموزان در راستای مصالح وچارچوب نظام معیار اسلامی

• یادگیرنده، کمال جو، خواستار تعالي مستمر فرص تهاي تربيتي، تسهيلک‌ننده ي هدایت،

یادگیری و تدارک بينند هي خودجوش ظرفيت هاي جديد در خدمت تعليم و تربیت

• خود ارزياب، مسئول و پاسخگو نسبت به نظارت و ارزيابي بيروني

• تأمين كننده ي نيازهاي فردي و اجتماعي و محيط اخلاقي، علمي، امن، سالم، با نشاط،

مهرورز و برخوردار از هويت جمعي

• برخوردار از مربيان داراي فضائل اخلاقی و شايستگي های حرفه اي با هويت يکپارچه توحیدی

بر اساس نظام معيار اسلامي

• مبتني بر رويكرد مديريتي نقد پذير، مشارکت جو

• متکی بر ارکان تعلیم و تربیت و بهره مند از ظرفيت عوامل سهيم و موثر و مبتنی بر مشارکت

ذي نفعان با تاکيد برمربيان، دانش آموزان و خانواده

• برخوردار از بهرة فناوري آموزشي در سطح معيار؛ با توجه به طيف منابع و رسانه هاي

يادگيري )شبكه ملي اطلاعات و ارتباطات(

• داراي ظرفيت تصميم سازي براي نظام تعلیم و تربيت رسمي عمومي

• داراي تعامل اثر بخش با مساجد و ديگر نها دها، مراکز مذهبی و کانو نهاي محلي نظير فرهنگ سرا،

کتابخان ههاي عمومي و برخوردار از ارتباط مستمر و موثر با عالمان دینی، صاحبنظران و متخصصان

• داراي پيوند موثر با موضوعات و مسائل جامعه در مقياس محلي، منطقه اي و ملي با حضور

فعال درحیات اجتماعی

 

 

فصل چهارم

هدف های کلان

-

برنامه ی درسی ملی(نگاشت پنجم)

 

يا اَ يَّتهَا النَّفسُ المُطمَئِنَّةُ. ارْجِعي اِلي رَبِّكِ راضِيَةً مَرضِيَّةً. فَادْخُلي في عِبادي. وَادْخُلي جَنَّتي.

يُؤتِي الحِكمَة مَن يَشآءُ وَ مَن يُؤتَ الحِكمَةَ فَقَد اوتِي خَيراً كَثيراً وَ ما يَذَّكَّرُ اِلّا أُولُو‌‌االاَلبابِ.

« بقره/ 269»

 

قضيه‌ تربيت يك ملت به اين است كه فرهنگ آن ملت فرهنگ صحيح باشد. شما كوشش كنيد كه فرهنگ  را فرهنگ مستقل اسلامي درست كنيد.

« امام خميني (ره) – 21/3/58 »

 

تحول در نظام آموزش و پرورش با هدف ارتقاء كيفي آن بر اساس نيازها و اولويت‌هاي كشور در سه حوزه‌  دانش، مهارت و تربيت و نيز افزايش سلامت روحي و جسمي دانش آموزان.

مقام معظم رهبري

بند 8 سياست‌هاي كلي برنامه‌ پنجم‌

فهرست:

پديد آورندگان	2
پيش‌گفتار	5
مصوبه هفتصدوچهل و پنجمين جلسه‌ شوراي عالي آموزش و پرورش	9
تعريف	11
اهداف توليد برنامه‌ درسي ملي	11
اصول حاكم بر فرايند توليد برنامه‌ درسي ملي	11
چشم‌انداز	12
1- مباني و اصول برنامه درسي ملي	13
1/1- مباني هستي‌شناختي	14
2/1- مباني انسان‌‌شناختي	14
3/1- مباني معرفت‌‌شناختي	17
4/1- مباني ارزش‌‌‌شناختي	18
5/1- مباني دين‌‌‌شناختي	22
6/1- مباني روان‌‌شناختي	24
7/1- مباني جامعه‌‌شناختي	25
8/1- اصول عام حاكم بر برنامه هاي درسي و تربيتي	27
2- رويكرد برنامه درسي ملي، الگوي هدف گذاري و اهداف برنامه‌ درسي و تربيتي	30
1/2-  رويكرد برنامه درسي ملي	31
2/2-  تعريف و سطوح اهداف	32
3/2- هدف غايي نظام تعليم و تربيت	32
4/2- الگوي هدف‌گذاري	33
5/2- اهداف كلي	35
6/2- اهداف تفصيلي دوره‌هاي تحصيلي (سطوح قابل انتظار دست‌يابي به اهداف كلي)	37
7/2- اهداف حوزه‌هاي يادگيري	54
3- ساختار، زمان و محتوا	55
1/3- ساختار نظام آموزشي	56
2/3- زمان تعليم و تربيت	58
3/3- اصول انتخاب و سازماندهي محتواي آموزشي و  پرورشي	62
4/3- صلاحيت‌ها و يادگيري‌هاي مشترك	64
5/3- حوزه‌هاي يادگيري و توزيع زمان	65
6/3-  بيانيه‌هاي حوزه‌هاي يادگيري	68
7/3- يادگيري گروه‌هاي ويژه	100
4- راهبردهاي ياددهي – يادگيري	103
1/4- تعريف	104
2/4- تلقي نسبت به معلم و مربي	104
3/4- تلقي نسبت به محيط يادگيري	104
4/4- تلقي نسبت به متربي	105
5/4- تلقي از مدير مدرسه	105
6/4- اصول حاكم بر انتخاب راهبردهاي ياددهي – يادگيري	106
7/4- راهبردهاي حوزه‌ آموزش‌هاي فني و حرفه‌اي و مهارت‌آموزي	108
8/4- راهبردهاي آموزش از راه دور	110
5- ارزش‌يابي پيشرفت تحصيلي	111
1/5- تعريف	112
2/5- سياست‌ها	112
3/5- اصول	114
4/5- راهبردهاي ارزش‌يابي	115
6- فرايند توليد برنامه‌ها و مواد و رسانه‌هاي درسي و تربيتي	117
1/6- فرايند توليد برنامه‌هاي درسي و تربيتي	118
2/6- اصول و سياست‌هاي توليد مواد و رسانه‌هاي يادگيري	120
3/6- ميزان اختيارات و كاهش تمركز	123
7- شيوه اجراي برنامه درسي ملي	125
1/7- اصول حاكم بر اجرا	126
2/7- تشكيلات و تمهيدات اجرايي	126
3/7- مراحل اجرا	127
8- ارزش‌يابي برنامه‌ درسي ملي و فرايند اصلاح آن	130
1/8- سطوح تصميم‌گيري	131
2/8- اصول حاكم بر ارزش‌يابي	131
3/8- مرجع و زمان ارزش‌يابي	131
پيوست‌ها
1-       نيازها، انتظارات و توانايي‌هاي متربيان
2-       نيازها،  انتظارات و توانايي‌هاي جامعه
3-       واژه نامه‌ برنامه‌ درسي ملي
4-       فهرست منابع

 

پديد آورندگان

·   تيم مجري:

حجت‌الاسلام علي ذوعلم (مدير طرح)، مهندس غلامحسين اميني (مسئول پشتيباني)، آمنه احمدي (مسئول دبيرخانه)، دكتر عليرضا عصاره (مشاور علمي)، عسگر ملكي بيرجندي (مسئول ارتباطات)، دكتر سيد امير رون (مسئول هماهنگي كميته‌هاي ستادي و استاني)، مهندس سعيد قريشي (كارشناس مسئول رابط دفتر برنامه‌ريزي و تأليف كتاب‌هاي درسي)، دكتر محمدرضا سركارآراني (مشاور علمي)

 

·   كميته‌ توليد وتدوين:

حجت‌الاسلام علي ذوعلم (مسئول كميته)، آمنه احمدي (دبير كميته)، دكتر علي اصغر احمدي، مهندس محسن جعفرآبادي، دكتر عليرضا عصاره، دكتر جميله علم‌الهدي، دكتر حسن ملكي، عسگر ملكي بيرجندي، دكتر محمود مهرمحمدي

 

·   با همكاري:

 مهندس مهدي نويد ادهم، حجت‌الاسلام دكتر بهرام محمديان، دكتر سيد احمد زرهاني، حميد‌رضا كفاش، حجت‌الاسلام همايون صدوقي، حجت‌الاسلام صادقي مياب، محمد علي جمالي‌فر، مهندس سيد محمد كطائيان، حجت‌الاسلام عليرضا حاجيان‌زاده، مهدي رضايي، دكتر يارمحمد باي، دكتر فاطمه رمضاني، دكتر بهناز مرجاني و فرزانه اميني

 

·    مجريان طرح‌هاي پژوهشي:

1.    مطالعات نظري، تطبيقي در زمينه برنامه درسي ملي در نظام‌هاي برنامه‌ريزي موفق متمركز، نيمه متمركز و غيرمتمركز / مجري: دكتر حسين قاسم‌پور مقدم / ناظر: دكتر عليرضا عصاره

2.    بررسي مباني جامعه شناختي برنامه‌ درسي جهت تعيين مهارت‌ها و نگرش‌هاي اساسي مورد نظر در برنامه درسي ملي / مجري: دكتر كورش فتحي / ناظر: دكتر عليرضا عصاره، دكتر محمد مهدي اعتصامي

3.    بررسي مباني روان‌شناختي برنامه‌ درسي جهت تعيين مقاطع كليدي در برنامه درسي ملي / مجري: دكتر محسن آيتي / ناظر: دكتر علي اصغر احمدي و خانم آمنه احمدي

4.    بررسي تحقيقات انجام شده در خصوص مسائل آموزش و پرورش ايران ناظر بر حوزه برنامه درسي / مجري: دكتر يحيي قائدي / ناظر: مهندس مهدي نويد ادهم و خانم آمنه احمدي

5.    بررسي اسناد، مصوبات قانوني و ديدگاه‌هاي مسئولان عالي نظام در حوزه‌ برنامه‌هاي درسي / مجري: دكتر رضا ساكي / ناظر: حجت‌الاسلام علي ذوعلم

6.    بررسي تاريخچه و وضعيت موجود نظام برنامه‌‌ريزي درسي در جهان و ايران / مجري: دكتر نعمت‌الله موسي‌پور / ناظر: دكتر عليرضا عصاره

 

·   كميته‌هاي تخصصي:

1.       كليات /  مسئول: حجت‌الاسلام همايون صدوقي / اعضاء: ابوالفضل نفر، محمد علي شاماني، سيد مهدي باقريان، حجت‌الاسلام دكتر حسين سوزنچي، خانم فخري ملكي/ با نظارت: حجت‌الاسلام علي ذوعلم / مشاوران: حجت‌الاسلام دكتر امير غنوي، حجت‌الاسلام دكتر عباسعلي شاملي، حجت‌الاسلام محمد هادي‌زاده، حجت‌الاسلام محمد رحيم‌لو، دكتر حسين كچوئيان،  دكتر عيوضي، دكتر محمد مهدي اعتصامي، حجت‌الاسلام دكتر زيبايي نژاد

 

2.       محتواي آموزشي و پرورشي و حوزه‌هاي يادگيري / مسئول: دكتر ميترا دانشور/ اعضاء: حجت‌الاسلام علي ذوعلم، حجت‌الاسلام همايون صدوقي، آمنه احمدي، دكتر فاطمه رمضاني، دكتر بهناز مرجاني، احمد غلامحسيني، مهندس محسن جعفرآبادي، دكتر محمود اماني طهراني، دكتر وحيد عالميان، محمدرضا مقدادي / مدعوين: دكتر عباس صدري و دكتر علي اعظم خسروي/ با نظارت: دكتر حسن ملكي و دكتر عليرضا عصاره

- مشاوران و متخصصان در تدوين بيانيه‌هاي حوزه‌هاي يادگيري:

1/2. تفكر و حكمت: دكتريحيي قائدي

2/2. قرآن و معارف اسلامي: دكتر محمدمهدي اعتصامي

3/2. زبان و ادبيات فارسي: دكترفريدون اكبري و دكترمحمدرضاسنگري

4/2. فرهنگ و هنر: فريبا شاپوريان

5/2. سلامت و تربيت بدني: دكتر عليرضا رمضاني (همكاران: دكتر عباس حيصمي، صفدر محمدنيا و مهناز تسليمي)

  6/2. كار و فناوري: مهندس محمد نشاسته ريز، دكتر مهدي اسماعيلي

  7/2. علوم انساني و مطالعات اجتماعي: آمنه احمدي

  8/2. رياضيات: دكتر  وحيد عالميان

  9/2. علوم تجربي: دكترمحمود اماني طهراني

 10/2. زبان‌هاي خارجي: دكتر عباسعلي رضايي

 11/2. آداب و مهارت‌هاي زندگي: حجت الاسلام دكتر رضا فرهاديان (همكاران: آمنه احمدي و احمد غلامحسيني)

 

3.   ساختار، مقاطع، رشته‌ها و جدول زماني / مسئول: دكتر علي اصغر احمدي/ اعضاء: آمنه احمدي، مهندس محسن جعفرآبادي، دكتر عليرضا كيامنش / با نظارت: آمنه احمدي

4. اختيارات و ميزان تمركز و عدم تمركز / مسئول: دكتر سيد احمد زرهاني/ اعضاء: دكتر علي اصغر فاني، دكتر كورش فتحي واجارگاه، دكتر عليرضا عصاره، دكتر سيد كاظم اكرمي، دكتر بهرام ميركمالي، مهندس علي زرافشان / با نظارت: مهندس غلامحسين اميني

5.       ارزش‌يابي پيشرفت تحصيلي، تربيتي و راهبردهاي آموزشي / مسئول: دكتر عليرضا عصاره/ اعضاء: دكتر علي‌اكبر خسروي، دكتر كامبيز پوشنه، دكتر محرم آقازاده، دكتر غلامعلي احمدي / با نظارت: آمنه احمدي

6. مواد و رسانه‌هاي آموزشي /  مسئول: دكتر محمود مهرمحمدي / اعضاء: دكتر غلامحسين حسين‌زاده، مهندس بهروزكهزادي، دكتر عليرضا ذوقي‌پور، حجت‌الاسلام عليرضا حاجيان‌زاده، حميدرضا كفاش / با نظارت: عسگر ملكي بيرجندي

7. ارزش‌يابي از برنامه‌ درسي ملي و لوازم اجرائي / مسئول: آمنه احمدي/ اعضاء: دكتر عليرضا كيامنش، دكتر بهرام كريمي، دكتر ميترا دانشور، نصرت‌الله فاضلي / با نظارت: حجت‌الاسلام علي ذوعلم

8.       كميته ويژه فني حرفه‌اي و كاردانش / مسئول: مهندس محسن جعفرآبادي/ اعضاء: مهندس ابوالقاسم جارياني، مهندس نبي‌الله مقيمي، دكتر بهناز مرجاني، مهندس ابراهيم آزاد، دكتر مهدي اسمعيلي / مشاور: مهندس حميد منصورنيا

 

· كميته‌هاي استاني:

1.    آذربايجان شرقي: نعمت الله ولي نژاد، انشاا... قاسملو، ميرجواد كرماني، فاطمه سيد عربي نژاد، (عضو سابق: جواد صادقي)

2.    آذربايجان غربي: موسي كريمي، فرهاد خشكباري، يوسف جوانمرد، موسي عسگري، قربان معرفت‌نيا، حسن محمد امين زاده، (عضو سابق: عليرضا علي بابايي)

3.    اردبيل: داور نظر عليان، حكمت محمدي قنبرلو ، اميرحسين آقاجاني، طوس احمدي حصار، (اعضاي سابق: داود ميرزايي، بهمن اجاقي)

4.     اصفهان: سيد مجيد عامليان، دكتر فريبا حقاني، سيد مهدي ميرهادي، عليرضا خدادوستان، محمد شاه زماني

5.     ايلام: حشمت الله وردي، يوسف اميدي، عادل ملك زاده، حيدر پور منتي، احمد صفري پور، بهزاد داوديان، پرويز نيك سرشت

6.     بوشهر: ابراهيم بحريني، عبدالرضا عبدالله پور، عبدالرضا بحريني، علي مراد كرمي، حميد غلامپور، عبدالرضا سلمان پور (عضو سابق: عبدالمجيد تماري)

7.     چهارمحال و بختياري: قدمعلي كلواري، نادر الياسي، سيد جمال بني هاشمي، خسرو علي بابايي( اعضاي سابق: اصغر فدايي، هرمز كامكار)

8.    خراسان رضوي: سيد حميد پيشنماز، محمد علي اسماعيلي، سيد سعيد رضا غفوريان، حميد رهباردار، حميدرضا يوسفي، حميدرضا همت، قاسم عدالتي مجد، مهدي آذرپور( اعضاي سابق: سيد كمال حسيني، محمدرضا حاجي زاده، امرا.. سبحاني‌نيا، محسن ازغندي، علي اصغر خليليان امينيان)

9.     خراسان شمالي: محمد اكبرزاده، محمد وحيدي، سيد جلال حسيني، نادره كاوياني، غلامرضا مقدسي، محمدرضا كرامتي

10.  خراسان جنوبي: دكتر حميدرضا وردي، حبيب الله زارعي بيدسكان، سليمان زنگويي (اعضاي سابق: محمد جعفر بهنام فر، سيد محمد آذركار، غلام اكبري)

11.   خوزستان: بهروز پارسا، افراسياب چراغپور، غلامحسين عبادي، چنگيز فيضي

12. زنجان: حسن ندرلو، مطلب اوصالي، جليل آقاجانلو، عباس مصطفوي، حسين محمدي، احد اميني فر (اعضاي سابق: سعيد ناصري، كريم فيضي)

13.   سيستان و بلوچستان: مهرداد اختياري صادق، عزيزالله روديني، علي عليزاده، محمد ميرگل، ذبيح الله ميربها، محمد نستوه، خسرو عبداللهي، حبيب‌ا... ملاشاهي

14.  سمنان: يدالله رحيمي زاده، سيد حسين هاشمي، سيد موسي طباطبايي، حسين شعباني ماياني (اعضاي سابق: حميد دانشجو، اسماعيل حاجيان)

15.   شهر تهران: محمود حسيني، حسين غلامي، مصطفي عطاران، فضل الله رفيع بخش، مرتضي كرمانشاهي، صديقه حسيني خواه، منوچهر قاسم زاده، محمد پيري

16.  شهرستان‌هاي تهران: رضا اماني، علي كريمي، سهيلا عباسيان، غلامرضا بختياري، علي سيد طاهرالديني، بهمن اشتري

17.  فارس: پرويز طاهري، خليل منتظر، حجت الله سلمان پناه، محمد جواد زارعي، حسينعلي معزي، سعيد رضا كامراني، يوسف شمس، محمد مهدي شهامت منش، مصطفي منتظري، كيانوش عليرضا پور

18.  قزوين: سيد جعفر شهاب زاده، علي محمدي، پرويز شعباني، مختار مقدسي، محمد حاجي محمدي، علي جوادي، مليحه سعادتي

19.  قم: محمود ملكي، رضا عاملي الهي، حسن صفايي، معصوم هاشم زاده

20.  كردستان: رشيد قرباني، علي احسان عليجاني، همايون شهابي، فرهاد حسين پناهي، ابراهيم سليماني، طالب محمدي

21.  كرمان: احمد فتحي، ابراهيم شيخ بهايي، اكبر ملاحسني، ارسطو امير شكاري، صديقه موحدي‌نيا، فتانه درتاج، محمدرضا سلطاني زاده (اعضاي سابق: محمدحسين علي يزدي، محمدرضا ناظري زاده، حسين خاكساري)

22.  كرمانشاه: حسن رشيدي، بهروز صيدي، ماشاا... پروين، مهريار كرمي، احمد رفيعي، زهرا نجومي، ايرج محمدي، عزيز مراد حيدري (عضو سابق: سيد فرهاد صيادي)

23.  كهگيلويه و بوير احمد: عبدالحسين شيوايي، عادل ظفري نژاد، خدامراد دانش پايه (اعضاي سابق: نوربخش باباخاني، رحمان فاضلي، علي بازقلي زاده)

24.  گلستان: ناصر گرزين، ابوالحسن تيموري نيا، محمدرضا برگ، رضا ميرزايي، اكرم مولوي‌زاده، محمدعلي ندافي، محمد عنايت ثاني (اعضاي سابق: جعفر ابراهيمي، محمود شهواري، اسماعيل سپهري، محمد جواد زنگانه، محمد تقي سوخت سرايي)

25.  گيلان: ايوب نجف‌زاده، سيد شمس شفيعي، احمد آزاد پيما، مهدي رمضان زاده، ايرج جهانگيري، سبحان الله كاظمي، غلامرضا نوروزپور (اعضاي سابق: سيد مصطفي حسيني، علي روحي، عليرضا روستا)

26.  لرستان: سيد علي راستخانه، فريدون فروتن، هوشيار ملكي طولابي، مجيد كمالونديان (اعضاي سابق: احمد رضا شرفي، نادر كريمي بيراموند، مرتضي سپهوند، سيد حسام الدين حجازي، غلام دارايي)

27.  مازندران: اسكندر عباسپور، نبي الله حق پرست، عبدالرضا جعفرنژاد، قربانعلي قرباني، حسين پويا (اعضاي سابق: احمد رشيدي، شعبان ميري، علي يوسفي)

28.  مركزي: محمد علي كمالي نهاد، محمد احمدي، حبيب الله احمدي، حسن ذوالفقاري، حسن مظاهري، مجتبي حيدري، ابوالفضل آرين دوست (اعضاي سابق: غلامعلي ولاشجردي، ابوالقاسم مرادي، معصومه صادقي عليايي)

29.  هرمزگان: مجيد منصوري ميمندي، پرويز اسپيد، يحيي جوادي، مقصود دهقاني، عباس كامران

30.همدان: ابراهيم سحرخيز، حسن رضانيا، اردشير عسگري، عباس بهرامي مشعوف ، فرهنگ سليمانيان، حميد آقاياني، عبدالامير عرفي (عضو سابق: عليرضا تكلو)

31.  يزد: حسين قانعي، حسين حداد، محمد زارع، علي محمد فرجيان، عليرضا جلالي، (اعضاي سابق: علي زابلي، محمد اكبرزاده)

 

·   كميته‌هاي ستادي:

-  سازمان مدارس غيردولتي و توسعه مشاركت‌هاي مردمي: دكتر رضا مؤمنين

-   معاونت آموزش ابتدايي و متوسطه: رحيم آصفي املشي و دكتر منوچهر فضلي خاني

-   معاونت پرورشي و تربيت بدني: محمدعلي اميري (اعضاي سابق: دكتر محمدعلي غفاري و عباس مزجي)

-   معاونت برنامه‌ريزي و توسعه مديريت: حسين همدمي (عضو سابق: مهندس كوشان)

-   سازمان نوسازي، توسعه و تجهيز مدارس كشور: يدا... حاجي علي اكبري

-   سازمان مركزي انجمن اولياء و  مربيان: محمود يالويي

-   معاونت حقوقي و امور مجلس: منصوره پاينده‌فر

-   سازمان ملي پرورش استعدادهاي درخشان: علي محمودي

-   سازمان آموزش و پرورش استثنائي كشور: محمدرضا تات ، سوسن ضيائي

-   مركز برنامه‌ريزي، نظارت راهبردي و تحول بنيادين آموزش و پرورش: محمد بنائيان سفيد، نصرالله عبدي پور، يدا... ارسلاني

-   كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان: عباس طريقت

 

·   كارگروه تلفيق:

حجت‌الاسلام علي ذوعلم، دكتر سيد امير رون، مهندس سعيد قريشي، آمنه احمدي، دكتر محمود معافي

 

·   زير نظر كميسيون راهبري طرح:

 

مهندس محمود فرشيدي (رئيس كميسيون تا آذر 86)، دكتر علي‌رضا علي احمدي (رئيس كميسيون ازآذر 86)، مهندس مهدي نويد ادهم، حجت‌الاسلام دكتر بهرام محمديان، دكتر پرويز آژيده (تامهر87)، عباس رهي (از مهر 87)، حجت‌الاسلام دكتر مسعود آذربايجاني، دكتر محمد مهدي اسلاميه (تا شهريور87)، دكتر هاجر تحريري نيك صفت ( از شهريور87)، دكتر مرتضي امين‌فر، علي باقرزاده (تا مهر87) ، سيد باقر پيشنمازي(تا مهر87)، مهندس غلامحسن حيدري ( از شهريور 86)، دكتر عباس صدري، دكتر جميله علم‌الهدي، مهندس محمدرضا محدث (تا شهريور86)، دكتر محمود مهرمحمدي، مسلم ميرزاپور (تا شهريور86 )، حجت‌الاسلام دكتر نوذري، مهندس محسن جعفرآبادي، دكتر عفت بلوسي و حجت‌الاسلام علي ذوعلم (دبيركميسيون)

·   و با سپاس از:

صاحب‌نظران، مديران، كارشناسان، پژوهشگران و فرهنگيان همكار طرح.

پيش‌گفتار

خداي بزرگ را سپاس كه توفيق داد پس از چهار سال تلاش علمي و كارشناسي و به همّت جمعي گسترده از صاحب‌نظران، كارشناسان و فرهنگيان يكي از مهم‌ترين عناصر نظام آموزش و پرورش با رويكردي تحولي و نوآورانه طراحي و تدوين گردد و بستر اصلي تحول بنيادين تعليم و تربيت كشور فراهم شود.

توليد برنامه‌ درسي ملّي جمهوري اسلامي ايران بر اساس مباني، ارزش‌ها و اهداف تربيت اسلامي و با استفاده از توانمندي‌هاي بومي و ملّي و بهره‌برداري از تجربه‌هاي معتبر و موفق جهاني، در پاسخ به نيازها و مطالبات جامعه‌ پوياي ايران اسلامي، الگوي تازه‌اي از برنامه‌هاي درسي و تربيتي را ارائه مي‌دهد و گامي مهم در راستاي مستندسازي و كيفيت بخشي نظام  تعليم و تربيت كشور است.

·   توجه به اهداف متعالي تربيتي و نيازهاي متنوع فراگيران و جامعه براي پرورش انسانِ طراز جمهوري اسلامي ايران؛

·  ترسيم نقشه‌ جامع و كلان محتوايي دستگاه رسمي و عمومي تعليم و تربيت، به عنوان بخش مهمي از مهندسي فرهنگي كشور؛

· نوسازي و بازسازي قالب‌ها، راهبردها و رويكردهاي درسي و تربيتي؛

· و ارائه‌ الگويي منسجم، كارامد و اثربخش براي توليد برنامه‌ها، مواد، رسانه‌ها و منابع آموزشي و پرورشي،

اهدافي است كه در توليد و تدوين برنامه‌ درسي ملي كشور مدّ نظر بوده است.

كار توليد و تدوين اين سند از اسفند ماه 1384 با تشكيل دبيرخانه‌ طرح آغاز شد و پس از تحقيقات و مطالعات اوليه و ابلاغ مصوبه‌ هفتصد و چهل و پنجمين جلسه‌ شوراي عالي آموزش و پرورش در ارديبهشت ماه 86، با پشتوانه‌ نيرومند حقوقي ادامه يافت. پس از بررسي‌هاي لازم و دست‌يابي به اهداف، تعريف و حدود طرح و خروجي مورد انتظار، كميته‌هاي هفت‌گانه‌ تخصصي به شرح ذيل تشكيل شد:

1. كميته كليات، اصول و مباني؛ 2. كميته محتواي آموزشي، پرورشي و حوزه‌هاي يادگيري؛ 3. كميته ساختار، مقاطع، رشته‌ها و زمان؛ 4. كميته ميزان اختيارات و كاهش تمركز؛ 5. كميته ارزش‌يابي از پيشرفت تحصيلي و راهبردهاي ياددهي – يادگيري؛ 6. كميته مواد، رسانه‌ها و محيط‌هاي يادگيري؛ 7. كميته ارزش‌يابي از برنامه ‌درسي ملي و اقتضائات اجرايي.

سپس براي جلب مشاركت فعال حوزه‌هاي صف و ستاد، كميته‌هاي استاني و كميته‌هاي ستادي طرح، با ابلاغ بخش‌نامه‌ وزير محترم وقت، آغاز به كار كردند.

هم‌زمان با ساير فعاليت‌ها، براي تبيين ابعاد طرح و استفاده از يافته‌هاي علمي و پژوهشي در بخش‌هاي مختلف برنامه‌ درسي ملّي، شش عنوان پژوهشي: 1. مطالعات نظري، تطبيقي در حوزه‌ آموزش و پرورش؛ 2. بررسي مباني جامعه شناختي برنامه‌ درسي؛ 3. بررسي مباني روان‌شناختي برنامه‌ درسي؛ 4. بررسي تحقيقات انجام شده در حوزه‌ برنامه‌ درسي؛  5. بررسي اسناد، مصوبات و ديدگاه‌هاي مسئولان عالي نظام در حوزه‌ برنامه‌هاي درسي؛ و6. بررسي تاريخچه و وضعيت موجود برنامه‌ درسي در جهان و ايران، تعريف و نسبت به اجراي آن توسط محققان محترم اقدام شد. علاوه بر اين، هر يك از كميته‌هاي تخصصي نيز بر حسب موضوع كار، مطالعات گسترده‌اي را در زمينه‌ آسيب‌شناسي وضع موجود، بررسي تجربه ساير كشورها و تبيين ابعاد علمي موضوع با استفاده از تحقيقات موجود انجام دادند.

به منظور بهره‌گيري از نظرات كارشناسان و متخصصان و نيز كميته‌هاي ستادي و استاني در ارتباط با ابعاد و جهت‌گيري‌هاي برنامه‌ درسي ملي، جلسات كارشناسي، نشست‌هاي منطقه‌اي و سراسري و همايش‌ها و هم‌انديشي‌هاي متعددي در طي سال‌هاي 85 تا 87 برگزار گرديد و يافته‌هاي آن در جهت تدوين سند در اختيار كميته‌هاي تخصصي قرار گرفت.

بالاخره نخستين نگاشت برنامه‌ درسي ملي در بهمن ماه 87 تدوين و براي اظهارنظر در اختيار صاحب نظران وكارشناسان حوزه‌هاي ستادي و استاني قرار داده شد. پس از جمع‌بندي و بررسي كليه‌ يافته‌ها در جلسات كارگروه تلفيق، دومين نگاشت سند در 25 اسفند ماه 87 مصادف با ميلاد پيامبر اكرم f و امام صادق عليه‌السلام براي استفاده از نظرات فرهنگيان و صاحب‌نظران به همراه پرسش‌نامه ارزيابي، بر روي سايت دفتر تأليف و برنامه‌ريزي كتب درسي قرار گرفت؛ هم‌زمان براي نقد و اصلاح، طي جلسات متعدد و طولاني در كميسيون راهبري طرح با رياست وزير محترم وقت آموزش و پرورش و حضور اعضاي شوراي مشورتي ستاد تحول بنيادين و نيز در چندين نشست كارشناسي و تخصصي مورد بحث و بررسي قرار گرفت.

متن حاضر، نتيجه‌ آخرين اصلاحات كارگروه تلفيق بر اساس نتايج اعتبارسنجي، اسناد مصوب بالادستي تا دي ماه سال 1390 است كه براي تقديم به شوراي عالي آموزش و پرورش و ساير مراجع ذي‌صلاح آماده شده است.

گر چه تلاش همه‌ دست‌اندركاران اين امر خطير بر آن بوده است كه به اصول حاكم بر فرايند توليد وفادار بمانند، ولي تنگناها و محدوديت‌هاي علمي و كارشناسي، فقدان پيشينه توليد برنامه‌ درسي ملي كشور و فراتر از آن تفاوت‌هاي بنيادين گفتمان غالب در عرصه‌ علوم تربيتي با مباني فلسفه‌ تربيتي اسلام، چالش‌هاي جدي را در جريان توليد اين سند برانگيخته است. پديدآورندگان اين سند با وقوف كامل به اين تنگناها و با دغدغه نسبت به تمهيدات و پشتيباني‌هاي كافي براي تحقق برنامه، برآن‌اند كه آن‌چه طراحي و توليد شده است، تنها گام نخست براي چرخش وضعيت موجود به سمت مطلوب تلقي مي‌شود و قطعاً كلام آخر نيست.

و من الله التوفيق

با توجه به مشاركت گسترده‌ كارشناسان، صاحب‌نظران و متخصصان در توليد اين سند و به خصوص هم‌فكري و حضور جدي مديران و كارشناسان سطوح صف و ستاد آموزش و پرورش، مي‌توان اين طرح را محصول تحول خواهي و اشتياق فرهنگيان دغدغه‌مند نسبت به اصلاح كاستي‌هاي كنوني دانست و اميد داشت كه به ياري خداوند متعال، ارائه‌ سومين نگاشت اين سند به شوراي عالي آموزش و پرورش در آغاز دولت دهم و مديريت جديد وزارت آموزش و پرورش، بستر تحقق منويات مقام معظم رهبري و چشم‌انداز پيشرفت و تعالي كشور را در عرصه تعليم و تربيت محقق نمايد.

تاريخ: 27/3/1386

شماره: 8/2401/20

باسمه تعالي

 

وزارت آموزش و پرورش

احتراماً به پيوست مصوبه هفتصد و چهل و پنجمين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش مورّخ 4/2/1386 موضوع تشكيل كميسيون راهبري توليد و تدوين برنامه درسي ملي كه به تأييد رييس محترم شوراي عالي آموزش و پرورش (رئيس محترم جمهور) رسيده است جهت اجرا ابلاغ مي‌شود.

 

مصوبه هفتصد و چهل و پنجمين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش مورخ 4/2/1386

 

ماده واحده تشكيل كميسيون راهبري توليد و تدوين

برنامه‌ درسي ملي

 

شوراي عالي آموزش ‌و پرورش مقرر مي‌دارد وزارت آموزش ‌و پرورش كميسيون راهبري برنامه درسي ملي را با تركيب زير تشكيل داده و برنامه درسي ملي را حداكثر ظرف مدت دو سال جهت بررسي و تصويب به شوراي عالي آموزش‌ و پرورش ارائه نمايد.

تركيب اعضاي كميسيون راهبري عبارت است از:

1. وزير آموزش و پرورش (رئيس شورا)

2. رئيس سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي (نايب رئيس شورا)

3. معاون آموزش و پرورش عمومي

4. معاون آموزش و پرورش نظري و پيش‌دانشگاهي

5. معاون پرورشي و تربيت بدني

6. معاون برنامه‌ريزي و توسعه مديريت

7. رئيس پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

8. دبير كل شوراي عالي آموزش و پرورش

9. مدير كل دفتر برنامه‌ريزي و تأليف كتب درسي (دبير شورا  و مديرطرح)

10.مجري  طرح سند ملي آموزش و پرورش

11 پنج نفر متخصص در حوزه‌ برنامه‌ريزي درسي و فلسفه‌ تعليم و تربيت اسلامي، ارزش‌يابي آموزشي، تكنولوژي آموزشي و آموزش‌هاي فني‌وحرفه‌اي، از اعضاي هيئت علمي دانشگاه و صاحب‌نظران حوزه‌هاي علميه بنا به پيشنهاد مدير طرح و تصويب كميسيون راهبري

12 سه نفر از اعضاي كميسيون برنامه‌هاي درسي و تربيتي شوراي عالي آموزش‌ و پرورش به انتخاب كميسيون و با معرفي دبير شورا.

تبصره 1) كميسيون برحسب مورد مي‌تواند از صاحب‌نظران و يا مسئولان در حوزه‌هاي مختلف به صورت مهمان دعوت به عمل آورد.

تبصره 2) كميسيون راهبري موظف است تا سه ماه پس از تصويب اين ماده واحده، تعريف و حدود دقيق برنامه درسي ملي، اهداف و اصول حاكم بر توليد و تدوين آن را پس از بررسي و تأييد جهت تصويب به شوراي عالي ارائه نمايد.

تبصره3) كميسيون راهبري موظف است هر سه ماه يك بار گزارشي از پيشرفت طرح به شوراي عالي ارائه كند.

تشكيل كميسيون راهبري توليد و تدوين برنامه درسي ملي مورد تأييد است.

تعريف

برنامه‌ درسي ملي سندي است كه نقشه‌ كلان برنامه‌ درسي و چارچوب نظام برنامه‌ريزي درسي كشور را به منظور تحقق اهداف آموزش و پرورش نظام جمهوري اسلامي ايران تعيين و تبيين مي نمايد.

 

اهداف توليد برنامه‌ درسي ملي

1- تعيين رويكرد و اهداف برنامه‌ درسي در سطح نظام آموزشي، دوره‌هاي تحصيلي و حوزه‌هاي يادگيري؛

2- تعيين منطق، جهت‌گيري‌ها و ابعاد هر يك از حوزه‌هاي يادگيري؛

3 - تعيين اصول، سياست‌ها و فرايند طراحي و تدوين برنامه‌ درسي؛

4 - تعيين اصول، سياست‌ها و فرايند اجراي برنامه‌ درسي؛

5- تعيين اصول و سياست‌هاي ناظر بر مواد و منابع آموزشي؛

6 - تعيين ساختار، اصول، و فرايند ارزش‌يابي و اصلاح برنامه‌ درسي؛

7 - تعيين و تبيين نظام برنامه‌ريزي درسي كشور.

اصول حاكم بر فرايند توليد برنامه‌ درسي ملي

1 - اصل رعايت مباني اسلامي تعليم و تربيت، ديدگاه‌هاي حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبري؛

2 - اصل مشاركت و بهره‌گيري از صاحب‌نظران حوزه و دانشگاه، كارشناسان و فرهنگيان در همه‌ سطوح صف و ستاد؛

3 - اصل تعامل فعال با نهادهاي فرابخشي؛

4 - رعايت آرمان‌گرايي، واقع‌بيني و آينده‌نگري به گونه‌اي هماهنگ و متعادل؛

5 - جامعيت، انسجام و هماهنگي در مؤلفه‌ها و عناصر سند؛

6 - توجه به ويژگي‌هاي بومي بودن، مستقل بودن و كارامد بودن الگوي پيشنهادي در عين استفاده از همه‌ تجربه‌هاي موفق جهاني؛

7 - بهره‌گيري از تجارب، منابع و پژوهش‌هاي پيشين و پرهيز از دوباره‌كاري؛

8 - برنامه‌ريزي و فرهنگ سازي براي اجرا و اشاعه‌ يافته‌هاي مصوب به موازات تكميل و پيشرفت طرح؛

9 - وضوح و شفافيت و عدم ابهام و كلي‌گويي در سند؛

10- اصل هماهنگي و همخواني با اسناد بالادستي*.

«مصوب كميسيون راهبري طرح»

                                                                                «1386»

چشم‌انداز ^*

با  اتكا ل   بر    پروردگا ر   متعا ل  و  پير وي از مربي بزرگ بشريت، پيامبر اعظم  f   و دو يادگار بزرگ او - قرآن كريم و خاندان پاك پيامبر   عليهم‌‌السلام - در پرتو عزم و پشتيباني ملي و كوشش و همكاري همه‌جانبه‌ فرهنگيان، خانو ا د ه‌ها  و متربيان ، برنامه‌هاي درسي و تربيتي   آموزش و پرورش جمهوري اسلامي ايران  بر  مبناي   برنا  مه‌ درسي ملّي ، برنامه ‌ها   يي خواهد بود  :

· مبتني بر اصول  ، مباني و ارزش‌هاي اسلام ناب محمدي  f و يافته هاي معتبر علمي و پژوهشي ؛

·  منسجم، متعادل، كارامد، نشاط آفرين،  پويا   و انعطاف    ‌پذير  ؛

·  ناظر به ويژگي‌ ها   و نيازها  ي همه‌جا  نبه‌   متربيان و نيازهاي اساسي جامعه ؛

· بهره‌مند از تجربه‌هاي موفق ملّي و جهاني با استفاده از ابزار و شيوه‌هاي علمي و مؤثر      آموزشي و پرورشي ؛

· با  رويكردي نو   آورانه، آينده‌نگرانه، وا قع‌   بينانه متناسب با فطرت الهي انسان  و   مشاركت ‌پذير در توليد و اجرا ؛

· زمينه‌ساز ارتقاء كيفيت    مدرسه به مثا به‌ كانون اصلي تربيت در آموزش و پرورش  براي تحقق «مدرسه زندگي»؛

· در راستاي ايجا د تمد ن نوين اسلامي و تحقق جا  معه‌ عدل مهدوي ( عج )؛

كه در الگويي    پيشرفته و بومي  ، زمينه‌ تربيت نسلي متفكر ، عاقل و خلاّق ، مؤمن  و خود  باور  ، دانا و بصير ، متخلّق  و خود ساخته، تلاشگر و سالم،  خوديادگيرنده ، مفتخر  به ايراني بودن، توانا در توليد علم و فنّاوري و وفادار  به ارزش  ‌هاي اسلامي ‌، ملّي و انقلابي را فراهم مي‌سازد.

^* چشم‌انداز در اين سند اشاره به ويژگي‌هاي برنامه‌هاي درسي آينده دارد، در حالي كه در سند تحول راهبردي منظور از چشم‌انداز وضعيت قابل حصول و ممكن نظام تربيت رسمي و عمومي كشور در افق 1404 مي‌باشد كه با توجه به مأموريت‌ها و چالش‌هاي فراروي اين نظام تعيين شده است.

---

*  اين اصل در جلسه مورخ 8/3/1389 كميسيون راهبري طرح به اصول مصوب پيشين افزوده شد.

ادامه نوشته

pdf کتب ریاضیات ابتدایی ، ابزارها و روش های تدریس هرصفحه

بازدیدکنندگان و مهمانان محترم برای مشاهده ی کلیه ی کتب ریاضی دانش آموزان ، ابزارهای لازم و روش های تدریس هر موضوع و صفحه به سایت آموزشی گروه ریاضی به نشانه ی :http://www.amouzeshriazi.ir در قسمت پیوندهای وبلاگ مراجعه فرمایید.

ادامه نوشته

ما داخل کدامین گروهیم ؟

بعضي ها صداي ملائك را مي‌شنوند.

بعضي ها صداي دل خود را هم نمي‌شنوند.

بعضي ها حتي زحمت فكركردن را به خود نمي‌دهند.

بعضي‌ها شعرشان سپيد است، دلشان سياه،

بعضي‌ها شعرشان كهنه است، فكرشان نو،

بعضي‌ها شعرشان نو است، فكرشان كهنه،

بعضي‌ها يك عمر زندگي مي‌كنند براي رسيدن به زندگي،

بعضي‌ها زمين‌ها را از خدا مجاني مي‌گيرند و به بندگان خدا گران مي‌فروشند.

بعضي‌ها حمال كتابند،

بعضي‌ها بقال كتابند،

بعضي‌ها انبارداركتابند،

بعضي‌ها كلكسيونر كتابند

بعضي‌ها قيمتشان به لباسشان است، بعضي به كيفشان و بعضي به كارشان،

بعضي‌ها اصلا‏ قيمتي ندارند،

بعضي‌ها به درد آلبوم مي‌خورند،

بعضي‌ها را بايد قاب گرفت،

بعضي‌ها را بايد بايگاني كرد،

بعضي‌ها را بايد به آب انداخت،

بعضي‌ها هزار لايه دارند

بعضي‌ها ارزششان به حساب بانكي‌شان است،

بعضي‌ها همرنگ جماعت مي‌شوند ولي همفكر جماعت نه،

بعضي‌ها را هميشه در بانك‌ها مي‌بيني يا در بنگاه‌ها.

بعضي‌ها در حسرت پول هميشه مريضند،

بعضي‌ها براي حفظ پول هميشه بي‌خوابند،

بعضي‌ها براي ديدن پول هميشه مي‌خوابند،

بعضي‌ها براي پول همه كاره مي‌شوند.

بعضي‌ها نان نامشان را مي‌خورند،

بعضي‌ها نان جوانيشان را ميخورند،

بعضي‌ها نان موي سفيدشان را ميخورند،

بعضي‌ها نان پدرانشان را ميخورند،

بعضي‌ها نان خشك و خالي ميخورند،

بعضي‌ها اصلا نان نميخورند،

بعضي‌ها با گلها صحبت مي‌كنند،

بعضي‌ها با ستاره‌ها رابطه دارند.

بعضي ها صداي آب را ترجمه مي‌كنند.

بعضي ها در تلاشند كه بي‌تفاوت باشند.

بعضي ها فكر مي‌كنند چون صدايشان از بقيه بلندتر است، حق با آنهاست.

بعضي ها فكر ميكنند وقتي بلندتر حرف بزنند، حق با آنهاست.

بعضي ها براي سيگار كشيدنشان همه جا را ملك خصوصي خود مي‌دانند.

بعضي ها فكر ميكنند پول مغز مي‌آورد و بي پولي بي مغزي.

بعضي ها براي رسيدن به زندگي راحت، عمري زجر مي‌كشند.

بعضي ها ابتذال را با روشنفكري اشتباه مي‌گيرند.

بعضي از شاعران براي ماندگار شدن چه زجرها كه نمي‌كشند.

بعضي ها يك درجه تند زندگي مي‌كنند، بعضي‌ها يك درجه كند.

هيچكس بي‌درجه نيست.

بعضي ها حتي در تابستان هم سرما مي‌خورند.

بعضي ها در تمام زندگي‌شان نقش بازي مي‌كنند.

بعضي از آدمها فاصلة پيوندشان مانند پل است، بعضي مانند طناب و بعضي مانند نخ.

بعضي ها دنيايشان به اندازه يك محله است، بعضي به اندازه يك شهر،

بعضي به اندازه كرة زمين و بعضي به وسعت كل هستي.

بعضي ها به پز ميگويند پرستيژ

بعضي ها خيلي جور هاي مختلف هستند .

من و شما چطور؟ آيا ما هم از اين بعضي ها هستيم ؟؟؟  

ادامه نوشته

تعريف حيطه:

 

كليه مهارت هايي كه دانش آموزان در دوره ابتدايي نياز دارند تا بتوانند حروف، كلمات و جمله هات را كه با حس بينايي مي بينند به زبان گفتار تبديل نموده ويا شنيده ها را به زبان نوشتاري تحرير نمايد كه مهارت هاي قابل توجه در اين حيطه عبارتند از مهارت خوب ديدن،پردازش كردن ،بيان مناسب، گوش كردن،نوشتن و مهارت هاي تجزيه و تحليل و حركتي كه هر كدام به نوبه خود باعث تقويت نوشتنن ، ديدن و خواندن مي گردند.

 

فهرست بندي كارها:

الف) مهارت خواندن :

1-    داشتن مهارت هايي چون بيان مناسب،نداشتن لكنت زبان و خجالتي نبودن .

2-    مهارت تركيب كردن(حروف،كلمات و جمله)

3-    مهارت دقت،تمركز و توجه (توجه آگاهانه و ارادي )

4-    مهارت تجزيه و تحليل  شامل: باز شناسي و تركيب مجدد اجزاي حروف،كلمات و جمله ها و همچنين مهارت تجزيه جملات و كلمات به اجزاي تشكيل دهنده آنها

5-    تشخيص: داشتن قوه تمييز مناسب و آشنايي با حروف و صداهاي فارسي شامل صامت و مصوت و كاربرد هاي آنها.

6-    باز بيني و اصلاح

7-    مرور مطالب و توانايي خلاصه كردن .

ب) مهارت نوشتن:

1- مهارت هاي حركتي مناسب شامل : طريقه ي صحيح به دست گرفتن قلم ،نوشتن روي خط راست ،حفظ تعادل و هماهنگي عضلات بدن .

 

2- شنيدن : كه به منظور تقويت آن داشتن مهارت هايي  مثل خوب گوش دادن ،دقت ،تمركز، توجه ،قدرت پردازش ،تجزيه و تحليل ،درك و فهم و تكرار و تمرين ضروري مي باشد .

 

ابزار و مواد:

 

1-    معلم 2- فراگير 3- جدول حروف الفبا 4- الفباي مصور 5- محيط آموزشي مناسب (مدرسه،كلاس وداشتن سيستم روشنايي و تحويه مناسب ) 6-تخته سياه و گچ 7- وسايل سمعي و بصري مناسب (نوارهاي كاست ،سي دي، كتاب هاي مصورو ... ) 8- ميز نيمكت و صندلي مناسب  9- پازل هاي متناسب با سن  10- ابزار تحرير (مداد ،پك كن،قلم ،دفتر و...)

 

استاندارد هاي عملكرد :

 

1-دانش آموز بتواند ديده ها و شنيده هاي خود را بيان نموده  و بتواند منظور خود را تفهيم نمايد (داستان گويي ،توضيح مطالب و ... )

2-دانش آموز خوب به معلم گوش داده و به ابزارها و رسانه هاي كمك آموزشي (سمعي و بصري ) توجه نموده  ،روي يك خط راست بنويسد ،شكل صحيح كلمات را بداند و بنويسد ،حروف فارسي را از راست به چپ بنويسد  ،تشخيص و تمييز حروف مشابه فارسي مثل : ز،ذ،ض،ظ

3-دانش آموز بتواند از حروف داده شده كلمه مناسب ساخته يا از كلمه هاي مختلف جمله مناسب بسازد (جمله سازي و انشا نويسي )

 

4- دانش آموز بتواند كلمات را به بخش هاي تشكيل دهنده آنها تقسيم كند و همچنين جملات را به كلمات  تشكيل دهنده آنها تجزيه نمايد .

5-كلمات  بيان شده را با دقت و تمركز مناسب شنيده و آن را به صورت صحيح بنويسد  (املا نويسي )

6- اصلاح و باز بيني خطاهاي نوشتاري ،گفتاري و...

 

شرايط عملكرد معمولي و غير معمولي :

1-    عدم تمركز شاگردان 2- خجالتي بودن 3-داشتن لكنت زبان 4- نداشتن قدرت بيان مناسب 5- ناتواني در تركيب كردن و تجزيه و تحليل 6- عدم باز شناسي و تركيب مجدد اجزاي حروف ،كلمات و جمله ها 7- نداشتن قدرت تشخيص و تمييز  كافي  8- مشكل داشتن در شناسايي  حروف فارسي و صدا هاي آنها 9- عدم توانايي در بازبيني و اصلاح مشكلات موجود  10- عدم توانايي  در دست گرفتن قلم به صورت مناسب  11- عدم توانا يي  در خلاصه و مرور كردن مطالب 12- نداشتن تعادل و هماهنگي لازم بين عضلات و كج نويسي  13- عدم دقت و تمركز در برقراري ارتباط و گوش دادن

 

شناسايي نفايص عملكردي هر كار :

1- جهت رفع نقايص  بينايي با آزمون  سنجش بينايي در كودكان  چهار تا شش سال انجام پذيرد كه در صورت عدم انجام   بيماريهايي  مانند آستيگمات ،دور بيني ،نزديك بيني ،تنبلي چشم و... ايجاد مي شود .

2- عدم اصرار بيش از حد والدين و مربيان به اصلاح چپ دستي  .

3-عدم پرخاشگري  معلمان و والدين كه باعث ايجاد عواقب منفي در فراگيران مي شود .

4-آزمايش شنوايي سنجي .

5- آموزش نكات ايمني در خصوص حفظ سلامتي گوش و چشم .

6- افزايش خزانه لغات شاگردان از راه هايي مثل : قصه گويي ،داستان گويي و ...

7- ايجاد محيط شاد و متنوع به منظور تامين نياز هاي رواني فراگيران و افزايش تنوع يادگيري .

8-آموزش در قالب بازي .

9-انجام حركات بدني مناسب: برگزاري نرمش صبحگاهي ،آموزش نحوه به دست گرفتن قلم ،نشستن  و...